KASALONGKHAM RESEARCH JOURNAL
วารสารการวิจัย กาสะลองคำ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย

วารสารการวิจัยกาสะลองคำ : Home > Vol.9, No.1 January-June 2015
ISSN 1906-3016
วารสารการวิจัยกาสะลองคำ

การพัฒนาสมรรถนะการสอนคิดอย่างมีวิจารณญาณโดยใช้ แนวทางการเรียนรู้ร่วมและการวิจัยเชิงปฏิบัติการของครูใน การพัฒนาสมรรถนะการสอนคิดอย่างมีวิจารณญาณโโยใช้แนวทางการเรียนรู้ร่วมและการวิจัยเชิงปฏิบัติกา
(0 )

นายดุษิต พรหมชนะ

ABSTRACT

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาผลการส่งเสริมความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับการคิดอย่างมี วิจารณญาณสำหรับการเรียนรู้ร่วมของครูผู้สอน ในด้านความสามารถในการวิเคราะห์เนื้อหาสาระที่เอื้อต่อการ คิดอย่างมีวิจารณญาณ การวางแผนการจัดการเรียนการสอน การนำแผนการเรียนการสอนที่พัฒนาขึ้นไปใช้ และด้านพฤติกรรมการคิดอย่างมีวิจารณญาณที่พัฒนาขึ้นของนักเรียน 2) เพื่อวิเคราะห์ปัญหา อุปสรรค และ การแก้ไขการจัดการเรียนการสอนคิดอยา่ งมีวิจารณญาณของครู กลุม่ ตัวอยา่ งเปน็ ครูผูส้ อนกลุม่ สาระการเรียนรู้ ภาษาไทย คณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม และภาษาอังกฤษ ในระดับชั้น มัธยมศึกษาปีที่ 1 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2555 จำนวน 15 คน ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจงครูที่สอนอยู่ ในระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 และนักเรียน 119 คน ซึ่งเป็นห้องเรียนที่ครูทั้ง 5 กลุ่มสาระจัดการเรียนการสอน อยู่ หัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้ 5 คน เครื่องมือในการวิจัยได้แก่ คู่มือส่งเสริมความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับ การคิดอย่างมีวิจารณญาณ แบบสอบถามความสอดคล้องเนื้อหาสาระที่เอื้อต่อการคิดอย่างมีวิจารณญาณ แบบประเมินแผนการจัดการเรียนการสอนที่เอื้อต่อการสอนคิดอย่างมีวิจารณญาณ แบบสังเกตการจัดการเรียน การสอน แบบสังเกตพฤติกรรมของนักเรียน และแบบบันทึกผลการสะท้อนคิดของครูผู้สอน การวิเคราะห์ข้อมูล การวิจัยใชก้ ารหาคา่ เฉลี่ย คา่ สว่ นเบี่ยงเบนมาตรฐาน ความถี่ รอ้ ยละ และวิเคราะหเ์ ชิงเนื้อหา ผลการวิจัยสรุปได้ ดังนี้ 1. ความสามารถของครูในการวิเคราะหเ์ นื้อหาสาระที่เอื้อตอ่ การสอนคิดอยา่ งมีวิจารณญาณ การวางแผน การจัดการเรียนการสอน และการนำแผนการจัดการเรียนการสอนที่ร่วมกันกำหนดขึ้นไปใช้ ในภาพรวมมีความ เหมาะสมมาก ครูผูส้ อนสามารถพิจารณารายละเอียด มาตรฐาน ตัวชี้วัด เนื้อหาสาระ กำหนดชิ้นงาน ที่สอดแทรก มาตรฐานการคิด คุณลักษณะที่เอื้อต่อการคิดอย่างมีวิจารณญาณ และสามารถนำแผนการเรียนการสอนที่ร่วมกันกำหนดขึ้นไปใช้ในการส่งเสริมให้นักเรียนได้ฝึกการคิด รวมถึงการแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นระหว่างสอน หรือปรับแผนให้สอดคล้องกับสภาพบริบทขณะสอน โดยพิจารณาอย่างไตร่ตรอง รอบคอบ และสมเหตุสมผล 2. พฤติกรรมในการคิดอย่างมีวิจารณญาณที่พัฒนาขึ้นของนักเรียน โดยภาพรวมมีการปฏิบัติมาก เมื่อพิจารณาพฤติกรรมการใช้แผนการเรียนการสอนครั้งที่ 1 ครั้งที่ 2 และครั้งที่ 3 พบว่า ค่าเฉลี่ยพฤติกรรม ในการคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักเรียนสูงขึ้นตามลำดับ 3. ปัญหาอุปสรรค และการแก้ไขเกี่ยวกับการจัดการเรียนการสอนคิดอย่างมีวิจารณญาณของครู พบว่า ครูผู้สอนยังไม่ชัดเจนเกี่ยวกับมาตรฐานการคิดและคุณลักษณะที่เอื้อต่อการคิดอย่างมีวิจารณญาณ อีกทั้งความสามารถในการคิดวิเคราะห์ คิดสังเคราะห์ ตัดสินใจ และการแก้ปัญหาของครูผู้สอนแต่ละคนมีความ แตกต่างกัน ครูผู้สอนยังมุ่งเน้นการจัดกิจกรรมเนื้อหาสาระโดยที่การสอดแทรกคุณลักษณะที่เอื้อต่อการคิด ยังมีไม่หลากหลาย ครูผู้สอนบางท่านขาดทักษะการจัดการชั้นเรียน การจัดให้มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่าง ครูผู้สอนในกลุ่มสาระการเรียนรู้ ทำให้ครูผู้สอนมีความรู้ ความเข้าใจในการคิดประเภทต่างๆ ดีขึ้น และช่วยให้ ครูผูส้ อนสามารถกำหนดกิจกรรมไดส้ อดคลอ้ งเหมาะสมกับมาตรฐานการคิด คุณลักษณะที่เอื้อตอ่ การคิดมากขึ้น การได้สะท้อนคิดเกี่ยวกับการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน การจัดการชั้นเรียน และเสนอแนะให้ฝ่ายวิชาการ ปรับตารางสอนของครูผูส้ อนในกลุม่ สาระเดียวกันใหมี้เวลาวา่ งตรงกันทุกสัปดาหท์ ำใหค้ รูสามารถจัดการชั้นเรียน ได้ดีขึ้น

KEYWORDS

การคิดอย่างมีวิจารณญาณ, การเรียนรู้ร่วม, การวิจัยเชิงปฏิบัติการ Critical Thinking, Collaborative Learning

FULL TEXT: